تعمیر پرینتر اپسون C67
راهنمای جامع برای رفع خطاها، تعویض قطعات و نگهداری هوشمندانه
اپسون C67 یکی از محبوبترین مدلهای پرینترهای جوهرافشان سری C است که در اواخر دهه ۱۳۸۰ و اوایل ۱۳۹۰ بهصورت گسترده در ایران توزیع شد. علیرغم قدیمی بودن ظاهری، این دستگاه هنوز در بسیاری از دفاتر کوچک، مراکز آموزشی و حتی خانهها فعال است — نه بهخاطر پیشرفته بودن، بلکه بهواسطه استحکام قابلتوجه بدنه پلاستیکی، هزینه پایین جوهر و سادگی در تعمیر نسبت به مدلهای جدیدتر.
اما مثل هر دستگاه الکترومکانیکی دیگری، C67 هم با گذر زمان و استفاده مداوم دچار خطا میشود. بسیاری از کاربران با دیدن چراغهای چشمکزن یا صدای غیرعادی از کار افتادن کامل دستگاه میترسند و فکر میکنند دیگر نمیشود آن را نجات داد. اما خبر خوب این است: بیش از ۹۰ درصد خطاها در اپسون C67 قابل رفع هستند — حتی با حداقل ابزار و کمی آگاهی فنی.
در این مقاله، ما با روشی گامبهگام به بررسی مشکلات رایج، تشخیص دقیق عیب، جایگزینی قطعات کلیدی و نگهداری پیشگیرانه میپردازیم. همه چیز بر اساس تجربه واقعی در کارگاههای تعمیراتی تهیه شده است.
تعمیر پرینتر اپسون یکی از خدماتی است که توسط نمایندگی رسمی اپسون در ایران صورت می گیرد. برای تعمیر پرینتر اپسون خود با ما در ارتباط باشید.
چرا هنوز اپسون C67 فروخته میشود و تعمیر آن اقتصادی است؟
قبل از پرداختن به تعمیر، باید بپرسیم: چرا بعد از ۱۵ سال، هنوز این مدل محبوب است؟ پاسخ را میتوان در سه مزیت اصلی جستجو کرد:
1. هزینه جوهر بسیار پایین: کارتریجهای T0521 (مشکی) و T0522–T0524 (رنگی) هنوز در بازار ایران بهوفور یافت میشوند — حتی نسخههای شارژی با کیفیت قابل قبول. قیمت هر جوهر اصل اپسون زیر ۲۰ هزار تومان است، درحالیکه در مدلهای جدید (مثل L سری) هزینه اولیه پر کردن باک گاهی از خود دستگاه بیشتر میشود.
2. سادگی مکانیکی: سیستم فید کاغذ، هد پرینت و حرکت کاریج در C67، هیچ کدام مدار کنترل پیچیدهای ندارند. تقریباً همه حرکتها توسط موتور استپ و تسمههای فشاری انجام میشود — سیستمی که حتی در صورت سوختن برد، با تعویض قطعه قابل بازگشت است.
3. دسترسی آسان به قطعات یدکی : بهخاطر تولید گسترده و محبوبیت قبلی، بسیاری از قطعات (مثل برد اصلی، گیربکس فید، ریل کاریج) هنوز در انبارهای فروشندگان قطعات پرینتر در تهران، اصفهان و شیراز موجود است.
نکته کارشناسی: تعمیر C67 در بیشتر موارد از خرید یک پرینتر ارزانقیمت جدید (زیر یک میلیون تومان) مقرونبهصرفهتر است — مخصوصاً اگر دستگاه شما سالم بوده و تنها یک یا دو قطعه معیوب دارد.
خطاهای رایج پرینتر اپسون C67 و روشهای تشخیص عملی
در C67، هیچ نمایشگری وجود ندارد؛ بنابراین تمام خطاهای سیستمی از طریق چراغ قرمز Powerو چراغ چشمکزن Ink گزارش میشوند. الگوهای چشمکزن بهصورت زیر تفسیر میشوند:
| تعداد چشمکهای Ink | همراه با چراغ Power | خطا | راهحل اولیه |
|———————|———————-|——|—————-|
| ۲ بار | روشن | کاغذ گیر کرده | باز کردن درب، خارج کردن کاغذ بدون کشش زیاد |
| ۳ بار | چشمکزن | عدم شناسایی کارتریج | بررسی قفل کارتریج، تمیز کردن کنتاکتهای فلزی |
| ۷ بار | چشمکزن | انسداد هد پرینت | انجام Cleaning دستی یا استفاده از محلول ضد گرفتگی |
| ۸ بار | خاموش | خطای موتور کاریج (CR Motor Error) | بررسی تسمه، سنسور موقعیت (CR Encoder)، برد اصلی |
| ۵ بار | چشمکزن | خطای فید کاغذ (PF Motor Error) | بررسی غلطکهای فید، سنگینی کاغذ، موتور PF |
توجه: تعداد دقیق چشمکها را حتماً ۲–۳ بار تکرار کنید. گاهی نویز الکتریکی یا اتصال موقت باعث چشمکهای اشتباه میشود.
مهمترین خطاها را با جزئیات فنی و راهکارهای عملی بررسی میکنیم.
۱. کاغذ گیر کردن (Paper Jam) — ولی واقعاً کاغذ گیر نکرده!
یکی از متداولترین مواردی که مشتریان به کارگاه میآورند، خطای Paper Jam است — درحالیکه هیچ کاغذی در داخل دستگاه نیست. چرا؟
علت اصلی: سنسور کاغذ (Paper Sensor) در ورودی فید، یا سنسور خروجی (Delivery Sensor)، بهدلیل گرد و غبار یا پارگی لبهی کاغذ قبلی، در حالت «بسته» مانده و سیستم فکر میکند کاغذ گیر کرده.
راهحل:
– درب جلو را باز کنید و به سمت راست (جایی که کاغذ وارد میشود) نگاه کنید. یک زبانه پلاستیکی سفید کوچک (سنسور) وجود دارد. با انگشت آن را چند بار بالا و پایین بکشید تا از ریل خارج شود و دوباره وارد شود.
– اگر سنسور شکسته بود، تعویض آن با قطعه مشابه (شماره قطعه: C67-PS1) ساده است و قیمت آن کمتر از 100 هزار تومان است.
– در مواردی، گیربکس فید کاغذ کج شده و سنسور را بهصورت مکانیکی فشار میدهد — در این حالت، باید بدنه را باز کرده و گیربکس را بازرسی کرد.
۲. چراغ جوهر (Ink) ۷ بار چشمک میزند: انسداد هد پرینت
این خطا بهمعنای عدم خروج جوهر از هد است — نه لزوماً «تمام شدن جوهر». بسیاری از کاربران فوراً کارتریج را عوض میکنند، درحالیکه مشکل از انسداد نازلهای هد است.
راهکارهای عملی (از ساده به پیچیده):
1. Cleaning خودکار از طریق نرمافزار**:
در ویندوز:
`Control Panel > Devices and Printers > راستکلیک روی اپسون C67 > Printer Properties > Maintenance > Head Cleaning`
حداکثر ۲ بار این عمل را تکرار کنید. بیشتر از این، جوهر را بیجهت مصرف میکند.
2. استفاده از محلول ضد گرفتگی (Printhead Cleaner):
محلولهای آماده (مثل Epson Deep Cleaning Solution یا محصولات ایرانی معادل) را در یک ظرف کوچک بریزید. کارتریج را خارج کنید و فقط نوک مسی هد (نه کل بدنه!) را برای ۵–۱۰ دقیقه در محلول فرو کنید. سپس با پارچه نرم بدون پرز خشک کنید.
3. روش «جذب خلأ» (Vacuum Method):
اگر محلول کمک نکرد:
– یک سرنگ بدون سوزن را با آب مقطر یا محلول تمیزکننده پر کنید.
– نوک سرنگ را محکم روی نازلهای هد (قسمت زیرین کارتریج) قرار دهید.
– آرام پیستون را بکشید تا خلأ ایجاد شود و جوهر خشک شده بیرون کشیده شود.
– این کار را تا زمانی ادامه دهید که جوهر رنگی (نه قهوهای/سفید) بیرون بیاید.
نکته طلایی: پس از هر Cleaning، حتماً یک صفحه Nozzle Check چاپ کنید. اگر خطوط شکسته دیدید، هنوز انسداد وجود دارد.
۳. خطای موتور کاریج (CR Motor Error – ۸ چشمک)
وقتی چراغ Ink هشت بار چشمک میزند و Power خاموش میماند، سیستم متوجه شده که **کاریج حرکت نمیکند**. دلایل اصلی:
| علت | نحوه تشخیص | راهحل |
|——|————-|———|
| **تسمه کاریج پاره یا لغزنده** | باز کردن درب، حرکت دستی کاریج — اگر راحت حرکت کرد، تسمه مشکل دارد | تعویض تسمه (شماره قطعه: **C67-BELT-CR**) — قیمت: ۱۵–۲۰ هزار تومان |
| **گیر کردن کاریج در انتهای ریل** | کاریج در چپ یا راست فیکس شده | بررسی وجود جسم خارجی یا تحریک دستی سنسور انتهای خط (CR Home Sensor) |
| **سنسور موقعیت (Encoder Strip) کثیف یا پاره** | نوار شفاف بلند در بالای ریل کاریج — اگر کثیف/پاره بود، کد خطای CR Motor میدهد | پاک کردن با پارچه مرطوب + آب مقطر — اگر پاره بود، تعویض (قطعه: **C67-STRIP-CR**) |
| **برد اصلی (Main Board) معیوب** | تست ولتاژ خروجی به موتور CR (~۲۴V در هنگام استارت) | تعویض برد — فقط در صورتی که همه موارد بالا سالم بودند |
تجربه کارگاهی: در ۷۰% موارد خطای ۸ چشمک، مشکل از **کثیف بودن نوار Encoder** است — نه برد یا موتور. پاک کردن آن با یک دستمال نرم و الکل فنی (بدون رطوبت زیاد!) اغلب مشکل را حل میکند.
جایگزینی قطعات کلیدی در اپسون C67
در ادامه نحوه تعویض دو قطعه پرتقاضا را با جزئیات شرح میدهیم.
تعویض برد اصلی (Main Board) — بدون نیاز به کدگذاری!
برخلاف مدلهای جدید، برد C67 نیازی به فلش یا تنظیم نرمافزاری ندارد. هر برد سالم با همان مدل (شماره روی برد: C67 MAIN) جایگزین میشود.
مراحل تعویض:
1. پرینتر را از برق بکشید و کابل USB را جدا کنید.
2. ۴ پیچ پشت بدنه را باز کنید.
3. درب بالا را بلند کنید و ۲ پیچ کناری را بردارید.
4. کاریج را به سمت چپ ببرید تا کابل برق و سیگنال آزاد شود.
5. کابلهای متصل به برد قدیمی (موتورها، سنسورها، پاور) را عکسالعملی علامتگذاری کنید (مثلاً با چسب رنگی).
6. ۴ پیچ برد را بردارید و آن را خارج کنید.
7. برد جدید را نصب و کابلها را دقیقاً مطابق علامتها وصل کنید.
8. دستگاه را روشن کنید — باید بدون خطای اولیه شروع به کار کند.
نکته: بردهای دستدوم C67 در بازار ایران بهصورت تستشده و گارانتی ۳ ماهه فروخته میشوند. قیمت فعلی (خرداد ۱۴۰۴): ۱۲۰–۱۶۰ هزار تومان.
تعویض موتور استپ کاریج (CR Motor)
موتور CR در سمت چپ پرینتر (کنار ریل کاریج) قرار دارد. اگر صدای زوزه یا «کلیک» تکراری شنیدید و کاریج حرکت نمیکند، احتمالاً این موتور سوخته.
مراحل تعویض:
– برد اصلی را (طبق بالا) نیمهباز کنید تا به موتور دسترسی پیدا کنید.
– دو پیچ موتور را بردارید.
– کابل ۴ رشتهای آن را از برد جدا کنید.
– موتور قدیمی را خارج کنید.
– موتور جدید (شماره قطعه: C67-MOTOR-CR) را جایگزین کنید.
– کابل را وصل و تست کنید.
✅ نکته فنی: مقاومت سیمپیچهای این موتور باید بین ۴۰ تا ۶۰ اهم باشد. اگر بینهایت یا صفر بود، موتور خراب است.
نگهداری پیشگیرانه: چگونه از تعمیرات گرانقیمت جلوگیری کنیم؟
تعمیر C67 ارزان است — اما جلوگیری از خرابی همیشه ارزانتر است. این ۵ کار ساده، عمر دستگاه را ۲–۳ سال افزایش میدهد:
1. هفتهای یک بار چاپ تست انجام دهید— حتی اگر کاری ندارید. خشک شدن جوهر در هد، بزرگترین دشمن C67 است.
2. هر ۶ ماه، غلطکهای فید را با پارچه مرطوب تمیز کنید— گرد و غبار باعث لغزش کاغذ و فشار بیشازحد به گیربکس میشود.
3. از کاغذ با کیفیت (وزن ۷۵–۸۰ گرم) استفاده کنید — کاغذهای نامرغوب لبههای پاره دارند که سنسورها را مختل میکنند.
4. در محیطی خشک و بدون نوسان برق نگهداری کنید— رطوبت بالا، اتصال کوتاه در برد را تسهیل میکند.
5. از کارتریجهای شارژی با کیفیت متوسط استفاده کنید— کارتریجهای بسیار ارزان (زیر ۵ هزار تومان) اغلب فیلتر خروجی ندارند و جوهر خام به هد میریزد.
هزینه تعمیر اپسون C67 در سال ۱۴۰۴ — جدول مقایسهای
| نوع تعمیر | هزینه قطعه (تومان) | هزینه کارگاه (تومان) | مجموع تقریبی |
|———–|——————-|———————-|————–|
| سرویس کامل (تمیزکاری، چک مکانیکی، Oil ریل) | – | ۴۰,۰۰۰ | ۴۰,۰۰۰ |
| تعویض هد پرینت (اصل) | ۱۸۰,۰۰۰ | ۳۰,۰۰۰ | ۲۱۰,۰۰۰ |
| تعویض برد اصلی (دستدوم تستشده) | ۱۴۰,۰۰۰ | ۲۵,۰۰۰ | ۱۶۵,۰۰۰ |
| تعویض موتور CR | ۶۵,۰۰۰ | ۲۰,۰۰۰ | ۸۵,۰۰۰ |
| تعویض سنسور کاغذ | ۸,۰۰۰ | ۱۵,۰۰۰ | ۲۳,۰۰۰ |
| رفع انسداد هد (بدون تعویض قطعه) | – | ۳۵,۰۰۰ | ۳۵,۰۰۰ |
نکته کاربردی: بسیاری از مراکز خدماتی در تهران و شهرهای بزرگ، تعمیر در محل برای C67 ارائه میدهند — مخصوصاً برای شرکتها و مدارس. هزینه آن حدود ۲۰–۳۰ هزار تومان بیشتر از کارگاه است، اما از زمان و هزینه حملونقل جلوگیری میکند.
سوالات متداول (FAQ) — پاسخهای کاربردی برای کاربران ایرانی
آیا میشود کارتریج اپسون C67 را با مدلهای جدیدتر (مثل T12/T13) جایگزین کرد؟
❌ خیر. سیستم مکانیکی و الکتریکی C67 با مدلهای بعدی سازگار نیست. فقط از کارتریجهای **T0521 (مشکی)** و **T0522 (آبی)، T0523 (زرد)، T0524 (قرمز)** استفاده کنید.
چرا بعد از تعویض جوهر، دوباره همان خطا میآید؟
ممکن است:
– کارتریج اصل نباشد (کارتریجهای غیراصل بدون چیپ، گاهی در C67 قابل تشخیص نیستند).
– چیپ کارتریج خراب باشد — در این حالت، میتوانید چیپ قدیمی را به بدنه جدید نصب کنید (**چیپسواپینگ**).
آیا فلش کردن firmware به C67 کمک میکند؟
خیر. C67 فاقد حافظه فلش قابلبرنامهریزی است. تنها راهحلهای سختافزاری مؤثرند.
جمعبندی: آیا ارزش تعمیر کردن دارد؟
اگر پرینتر شما:
– بدنه سالمی دارد (بدون ترک یا شکستگی ریل)
– فقط یک قطعه اصلی (برد، موتور، هد) معیوب است
– هنوز در شرایطی کار میکند که نیاز به چاپ روزانه دارید
→ پاسخ قطعی: بله، تعمیر کنید.
اما اگر بیش از دو قطعه بزرگ خراب باشد یا بدنه آسیب جدی دیده باشد، شاید زمان آن رسیده که به سراغ مدلهای جدیدتر (مثل **اپسون L3250** با سیستم باک جوهر) بروید — البته با در نظر گرفتن هزینه بلندمدت جوهر و قطعات.
